Służebność przesyłu

Mój subiektywny blog o problemach właściciela działki ze słupem.

odszkodowanie za słupy a zasiedzenie służebności przesyłu

Przebudowa linii przesyłowej a zasiedzenie służebności przesyłu

przebudowa-linii-przesylowej

We wpisie z 3 października wspomniałam, że w pewnych okolicznościach przebudowa linii przesyłowej może nas uchronić przed zasiedzeniem. W obecnym stanie orzecznictwa to niestety jedyny skuteczny sposób obrony przed zasiedzeniem służebności przesyłu dla linii starszych niż 30 lat. Jako że zasiedzenie pozbawia nas całkowicie możliwości dochodzenia odszkodowania, to warto się tematowi przebudowy linii przyjrzeć bliżej.

Dlaczego przebudowa linii przesyłowej może uniemożliwić zasiedzenie?

Służebność przesyłu to prawo przedsiębiorcy do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do przesyłu energii. Na treść tego prawa składają się czynności eksploatacyjne i naprawcze wykonywane dla określonej linii, w ściśle określonym pasie służebności przesyłu. Jeżeli zmieni się którykolwiek z tych składowych, służebność ulega zmianie. Znika stara służebność a pojawia się nowa. Z kolei do zasiedzenia służebności przesyłu dochodzi, gdy przedsiębiorca użytkuje linię przesyłową przez co najmniej 30 lat w złej lub 20 lat w dobrej wierze.

Reasumując, jeśli w trakcie trwania biegu zasiedzenia służebność zmieni się, bo zmianie ulegnie jeden z jej istotnych parametrów stanowiących treść służebności przesyłu, to pojawia się nowa służebność, o odmiennej treści. W języku prawa mówi się wówczas, że bieg zasiedzenia został przerwany i zaczyna biec od nowa.

Zmiana przebiegu urządzeń prowadzi do powstania nowego stanu prawnego

Trafnie Sąd Apelacyjny przyjął, że nabyć przez zasiedzenie można tylko służebność o konkretnej treści, a nie nieskonkretyzowane „uprawnienie” do przeprowadzenia w dowolny sposób przez nieruchomość linii energetycznej (art. 292 KC). Wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 2004 r., III CK 496/02.

Służebność przesyłu może zostać nabyta umownie, na drodze postanowienia sądu lub przez zasiedzenie. Niezależnie od formy nabycia służebności, jej treść musi być dokładnie opisana i nie może obejmować szeroko rozumianych a nieskonkretyzowanych uprawnień. Każda służebność jest wykonywana w konkretnym pasie zwanym pasem służebności przesyłu. Przedsiębiorca mający służebność ustanowioną w konkretnym pasie umownie lub sądownie, nie może w sposób dowolny tego pasa zmieniać. Analogicznie jest w przypadku służebności nabytej przez zasiedzenie. Każda zmiana pasa służebności przesyłu skutkuje wówczas przerwaniem biegu zasiedzenia i pojawieniem się nowej służebności przesyłu. Zasiedzenie zaczyna biec od nowa i przedsiębiorca potrzebuje znowu pełnych 30 lat by służebność (w złej wierze) zasiedzieć.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach sygn. akt III Ca 2007/18:

Sąd I instancji podkreślił, że zmiana przebiegu linii energetycznej ma fundamentalne znaczenie dla biegu zasiedzenia, bo oznacza, że zmienia się zasadniczo sposób korzystania z cudzej nieruchomości. Właściciel urządzenia przesyłowego zaczyna korzystać z innej części nieruchomości, co oznacza, że zmienia się treść zasiadywanej służebności.

Nie każda przebudowa linii przesyłowej przerywa bieg zasiedzenia

Aby w wyniku przebudowy linii doszło do przerwania biegu zasiedzenia, zmianie musi ulec treść służebności. Treść służebności zmienia się, gdy znacząco zmienia się trasa linii. Jeżeli więc przebudowa polega tylko na przesunięciu słupów wzdłuż trasy linii bez zmiany tej trasy, to służebność się nie zmienia. Tym samym nie dochodzi do przerwania biegu jej zasiedzenia. To samo dotyczy modernizacji linii bez zmiany istotnych parametrów, na przykład wymiana kabli linii elektroenergetycznej czy wymiana rury wodociągu.

Modernizacja linii bez zmiany trasy czy wymiana słupa nawet połączona z jego dużym przesunięciem wzdłuż trasy linii, nie stanowi zmiany treści służebności i w rezultacie nie chroni przed zasiedzeniem służebności przesyłu!

Jak udowodnić, że zmiana trasy miała miejsce?

Obowiązkiem przedsiębiorcy który dąży do zasiedzenia w złej wierze jest wykazanie, że linia istnieje od co najmniej 30 lat. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy. Jeżeli jednak to my twierdzimy, że w trakcie biegu zasiedzenia miała miejsce przebudowa linii przesyłowej i doszło do znaczącego przesunięcia jej trasy, wówczas to my musimy przedstawić dowody na poparcie takiego twierdzenia.

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. (art. 6 kodeksu cywilnego)

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. (art. 232 kodeksu postępowania cywilnego)

A zdobycie takich dowodów bywa trudne. Większości z nas wydaje się, że mapy archiwalne sprzed lat są dostępne w wydziale geodezji odpowiedniego urzędu. Niestety, zazwyczaj tak nie jest. Zmiany gruntowe takie jak posadowienie linii energetycznej są przez geodetów na bieżąco nanoszone na tak zwany pierworys mapy ewidencyjnej. Odbywa się to poprzez wymazywanie z mapy wcześniejszych naniesień i zaznaczanie nowych. Niestety nie ma przy tym obowiązku okresowej archiwizacji map tak, by dało się odtworzyć stan sprzed zmiany…

Warto pytać o szkice polowe sporządzane przez geodetów, czasami można w nich znaleźć stan archiwalny linii przesyłowej na naszej działce. Bywa, że ten stan pokazuje inny przebieg niż obecny (lub inny niż wynika z dokumentacji z okresu budowy linii). To dokumenty wewnętrzne i urząd nie ma obowiązku ich udostępniać. Na szczęście zdarzają się życzliwi urzędnicy którzy potrafią podejść do sprawy po ludzku i po prostu pomóc.

Zdjęcia lotnicze

Od kilku lat w Centralnym Ośrodku Informacji Geodezyjnej i Kartograficznej można kupić zdjęcia lotnicze dowolnego miejsca w Polsce, także zdjęcia sprzed kilkudziesięciu lat. Zdjęcia bywają niewyraźne, ale często widać na nich słupy energetyczne, ewentualnie cienie rzucane przez te słupy. Sama linia widoczna nie jest. Można też oczywiście zobaczyć inne naziemne obiekty przesyłowe takie jak ropociągi czy stacje transformatorowe. Zdjęcia lotnicze są bardzo pożytecznym dowodem w sprawach o zasiedzenie służebności przesyłu. Niestety ten kij ma dwa końce… Z jednej strony możemy dzięki nim wykazać, że przebudowa linii spowodowała zmianę jej trasy, z drugiej zdjęcia są przydatne także przedsiębiorcom przesyłowym do wykazania, że linia w danym roku istniała.

Tak czy inaczej, warto się możliwością zdobycia zdjęć lotniczych naszej działki zainteresować. Można je zamówić online pod tym adresem. Ta forma zamawiania zdjęć jest dla laika (czyli nie-geodety) dość karkołomna, w dodatku na koniec i tak często okazuje się, że formularz został źle wypełniony i trzeba go uzupełniać telefonicznie. Ja radzę od razu wykonać telefon a najlepiej udać się tam osobiście (jeśli ktoś mieszka w Warszawie lub w pobliżu).

Jak oceniasz ten tekst?

Aby ocenić wybierz ilość gwiazdek!

Average rating 5 / 5. Vote count: 1

Ten tekst nie był jeszcze oceniany. Bądź pierwszy!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Tell us how we can improve this post?

Leave a Reply

Theme by Anders Norén