Służebność przesyłu

Mój subiektywny blog o problemach właściciela działki ze słupem.

odszkodowanie za słup na działce, pas oddziaływania urządzenia przesyłowego, pas służebności przesyłu

Pas oddziaływania służebności przesyłu.

pas-oddzialywania-sluzebnosci-przesylu

pas-oddzialywania-sluzebnosci-przesylu

Są dwa pojęcia bez znajomości których nie da się poprawnie ustanowić służebności ani ustalić odpowiedniego wynagrodzenia. Chodzi o pas oddziaływania służebności przesyłu i pas służebności przesyłu.

Jeżeli zdecydujesz się pójść do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu lub pozwem o zapłatę za bezumowne korzystanie, to szybko przekonasz się, że centralnym punktem postępowania nie będą bynajmniej problemy, jakie stwarza obecność nieproszonego gościa w postaci cudzych kabli, słupów czy rurociągu na działce.

Czy sąd interesuje jakie problemy powoduje obecność linii przesyłowej na Twojej działce…?

Ja takiego zainteresowania ze strony sędziów nie doświadczyłam. Sędzia prowadząca moją sprawę ujęła to tak:

Sąd wie jak ustanowić służebność a pani nam tylko przeszkadza. Wynagrodzenie i tak ustalimy dla pasa wąskiego, więc proszę oszczędzić nam emocjonalnych wystąpień, sąd nie kieruje się emocjami”.

Cóż, przynajmniej szczerości nie można było pani sędzi odmówić, od początku jasno postawiła sprawę, więc wiedziałam, że trzeba będzie pomęczyć się te parę lat w sądzie rejonowym i czekać na rozstrzygnięcie w drugiej instancji. Trochę tylko szkoda tych czterech zmarnowanych lat i kilkunastu zbędnych posiedzeń sądu… Zwłaszcza, że sądy są zawalone sprawami a sędziowie przeciążeni pracą (to wcale nie ironia, faktycznie tak jest)

Pas służebności przesyłu, strefa ochronna, pas ograniczonego użytkowania, pas oddziaływania… Co znaczą te określenia?

W temacie pasów panuje spore zamieszanie, bo ten sam pas może mieć dwie różne nazwy i co gorsza, taka sama nazwa może się odnosić do dwóch różnych pojęć. Do tego słowo „pas” bywa mylące, bo często chodzi o o obszar nie mający liniowego charakteru.

Zacznę od kilku uwag ogólniejszej natury. Służebność przesyłu to ograniczone prawo rzeczowe dające przedsiębiorcy prawo do dysponowania cudzą nieruchomością w ściśle określonym zakresie. Ten „ściśle określony zakres” nazywa się treścią służebności. W treści służebności powinna się znaleźć m.in. informacja o tym, jakiego urządzenia dotyczy służebność, jakie są istotne parametry tego urządzenia (np. napięcie sieci elektroenergetycznej czy ciśnienie gazu w gazociągu) a także informacja o tym, z jak dużej części nieruchomości przedsiębiorca ma prawo korzystać.

Pas służebności przesyłu

Ta część nieruchomości z której przedsiębiorca ma prawo korzystać nazywa się „pasem służebności przesyłu”. Do niedawna trwały spory czy do pasa służebności wliczane są ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, np. ograniczenia w jej zabudowie. Obecnie ta sprawa została już rozstrzygnięta i w orzecznictwie w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że pas służebności przesyłu definiuje obszar niezbędny przedsiębiorcy do prowadzenia wszelkich prac eksploatacyjnych, naprawczych czy modernizacyjnych. Można tym samym przyjąć, że pojawiające się w rozmaitych opracowaniach określenia takie jak „pas eksploatacyjny” czy „pas techniczny” są tym samym co pas służebności przesyłu.

Co bierze się pod uwagę przy ustalaniu szerokości pasa służebności przesyłu?

Pas służebności przesyłu powinien ponadto być możliwie jak najwęższy, gdyż zgodnie z art. 288 kodeksu cywilnego służebność należy wykonywać tak, by jak najmniej utrudniała korzystanie z obciążonej nią nieruchomości. Jednocześnie powinien on być wystarczająco szeroki, by pozwalał przedsiębiorcy wykonywać wszelkie prace eksploatacyjne, naprawcze i modernizacyjne. Jeśli pas służebności określi się zbyt wąsko, przedsiębiorca może mieć problem, gdyż właściciel nie ma obowiązku udostępniania mu choćby jednego centymetra ponad to, co zapisano w umowie lub postanowieniu sądu ustanawiającym służebność.

Co stanie się jeżeli ustanowimy służebność przesyłu gazu w pasie metrowym a pracownicy przedsiębiorcy będą kiedyś musieli odkopać gazociąg? Będą musieli to uczynić bez wychodzenia poza linię wyznaczającą ten metrowy pas. Co jest z oczywistych względów niewykonalne… Dlaczego więc ciągle ustanawia się służebności w takich nonsensownie ustalonych, zbyt wąskich pasach? Temu tematowi poświęcę osobny wpis.

Pas służebności przesyłu ustalamy zgodnie z potrzebami przedsiębiorcy i na jego życzenie. Pas ten ma za zadanie zapewnić przedsiębiorcy wygodny dostęp do urządzeń. Ustalając go nie bierze się pod uwagę ograniczeń w zabudowie (i innym korzystaniu przez właściciela).

Pas oddziaływania (syn. pas ograniczonego użytkowania, ochronny, strefa kontrolowana)

Co w takim razie z tymi ograniczeniami w użytkowaniu nieruchomości jakich doświadcza właściciel ziemi? Ich dotyczy „pas ograniczonego użytkowania” inaczej zwany też „pasem oddziaływania”, „pasem ochronnym” a w odniesieniu do gazociągów „strefą kontrolowaną”. W pasie oddziaływania zawierają się wszelkie ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości spowodowane oddziaływaniem urządzenia przesyłowego.

W prawidłowo toczącym się postępowaniu biegły geodeta powinien wyrysować na mapie zarówno pas służebności przesyłu jak i pas oddziaływania. Na podstawie tej mapy, z zaznaczonymi obydwoma pasami, biegły rzeczoznawca majątkowy powinien obliczyć należne właścicielowi wynagrodzenie.

A który pas stanowi podstawę do wyliczenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?

Wynagrodzenie należne właścicielowi obciążonej nieruchomości determinuje pas oddziaływania służebności przesyłu. Szerokość pasa służebności ma dla wynagrodzenia znaczenie drugorzędne.

Wynagrodzenie ma przecież zrekompensować właścicielowi obciążanej nieruchomości ograniczenia w jej użytkowaniu i powstały w tym kontekście uszczerbek majątkowy. Skoro więc pas służebności przesyłu nie obejmuje tych ograniczeń, to ustalanie wynagrodzenia tylko na jego podstawie jest pomysłem absurdalnym. Zaś sąd ustanawiający służebność za tak wyliczonym wynagrodzeniem wykazuje się rażącą niekompetencją.

Dlaczego więc tak wielu sędziów uparcie ustala należne właścicielowi wynagrodzenie z pominięciem rzeczywistego zakresu ograniczeń? O tym będzie w kolejnym moim wpisie do którego już teraz serdecznie Cię zapraszam.

Jak oceniasz ten tekst?

Aby ocenić wybierz ilość gwiazdek!

Leave a Reply

Theme by Anders Norén